Njė shembull i bymimit tė kohės

Njė anije kozmike po fluturon nėpėr njė distancė prej 5 orė drite, p.sh. nga Hėna tek Plutoni. Mund tė zvogėlohet shpejtėsia e anijes ose tė rritet shpejtėsia e saj duke shtypur butonet pėrkatėse. Butoni "Rivendos" sjell anijen nė pozicionin fillestar, ndėrsa mund tė nisni animacionin duke shtypur butonin "Fillo". Ju mund tė ndaloni ose tė vazhdoni lėvizjen e anijes duke shtypur butonin "Ndal / Rifillo". Apleti tregon se ora nė anijen kozmike ecėm mė ngadalė se dy orėt e sistemit ku Toka dhe Plutoni janė nė prehje.

Formula:

Formula

t' ... koha e matur nga ora e anijes kozmike
t  ... koha e matur nga orėt e sitemit tė referimit Tokė-Pluton
v  ... shpejtėsia relative e anijes kozmike nė lidhje me sistemin e referimit Tokė-Pluton
c  ... shpejtėsia e dritės

Vėrejtje:

  1. Nė mėnyrė tė thjeshtuar ėshtė pranuar njė sistem inercial referimi nė tė cilin nuk lėvizin Toka dhe Plutoni. Lėvizja e dy planeteve rreth Diellit nuk ėshtė marrė parasysh.
  2. Po tė bazohemi nė njė pėrfundim tė rėndėsishėm tė teorisė sė relativitetit, pėr njė vėzhgues nė sistemin Tokė-Pluton, do tė shikonte anijen kozmike tė shkurtohej sipas drejtimit tė lėvizjes. E ashtuquajtura Tkurrje e Lorencit nuk ėshtė marrė parasysh nė mėnyrė qė tė mundėsohet leximi i orės sė anijes hapėsinore.
 
Fizika
Aplete Fizike

URL: http://www.walter-fendt.de/ph14al/timedilation_al.htm
© Walter Fendt, 15 nėntor 1997
© Versioni nė shqip: Arten Shuqja, 2 tetor 2006

Ndryshimi i fundit: 13 korrik 2007